Zo vaak moet je een handdoek wassen (en waarom de 60 graden vuistregel een fabel is)

Bacteriehaard

Wie net onder de douche vandaan komt, is in principe schoon. Toch laat je bij het afdrogen meer achter dan alleen water. Wanneer je jezelf afdroogt geeft je huid huidbacteriën, dode huidcellen en huidschilfers af, die in de vezels van de handdoek terechtkomen. Je handdoek is na het afdrogen dus niet echt meer 'schoon' te noemen door het onzichtbare huidvuil. Toch betekent dat niet dat de handdoek na één keer afdrogen direct naar de wasmand kan, omdat deze bacteriën niet schadelijk zijn. "Maar let wel, als de handdoek vochtig blijft, breiden de bacteriën wél gemakkelijker en sneller uit", zegt huishoudexpert Zamarra Kok. 

Daarnaast is de handdoek na het douchen niet alleen nat, maar ook warm. Precies die combinatie van vocht, warmte en huidcontact, vormt een extra broeihaard voor bacteriën en schimmels. 

"Het is daarom belangrijk om een handdoek goed te laten drogen tussen de douchebeurten door. Blijft hij vochtig, dan krijgen bacteriën vrij spel." Zodra een handdoek na gebruik lange tijd nat blijft en niet goed op kan drogen, kunnen de bacteriën zich namelijk binnen enkele uren gaan vermenigvuldigen. Dat geldt met name bij kamertemperatuur en slechte ventilatie. 

Ideale wasfrequentie

"Handdoeken zijn gemaakt om meerdere keren te gebruiken, mits ze niet vochtig blijven", zegt de huishoudexpert. Kok hanteert een duidelijke vuistregel: een handdoek kun je gemiddeld twee tot maximaal drie keer gebruiken, afhankelijk van hoe schoon je bent en hoe goed de handdoek tussendoor kan drogen. 

Door ze goed te laten drogen op een rek – géén haakje dus – vertraag je de groei van bacteriën, waardoor je ze vaker kunt gebruiken. Scheelt weer een extra wasbeurt; beter voor het milieu en de portemonnee. Een verwarmd handdoekenrek, maar ook het goed uithangen in een geventileerde ruimte, maakt al een groot verschil. "Belangrijk is dat de handdoek goed de kans krijgt om te circuleren", benadrukt Kok.

Idealiter was je de handdoek dus na twee á drie keer douchen. Je handdoek op minimaal 60 graden wassen omdat je dan pas de bacteriën doodt, is volgens Kok niet nodig. In de praktijk worden bacteriën vooral verwijderd doordat ze tijdens het wassen worden losgeweekt en weggespoeld. "Wassen op 40 graden met een regulier wasmiddel en eventueel een wasreiniger is net zo effectief voor schone en frisse handdoeken en verbruikt aanzienlijk minder energie dan op 60 graden. Daarnaast slijten de vezels minder snel." Voor echt een grondige reiniging kun je ervoor kiezen om toch een wasprogramma op 60 graden aan te zetten.

Eveneens een fabeltje is dat het gebruiken van wasverzachter zorgt voor zachtere handdoeken, vertelt Zamarra. "Wasverzachter maakt je handdoeken niet hygiënischer dan andere wasmiddeltjes en zelfs niet veel zachter. De vezels raken verzadigd met wasverzachter en kunnen daardoor minder vocht opnemen, wat niet handig is voor een handdoek." Wie zachte handdoeken wil, kan volgens haar beter de wasdroger aanzetten dan wasverzachter gebruiken.

Let op bij witte handdoeken

Witte handdoeken vragen om net iets meer aandacht. Hiervoor adviseert de huishoudexpert om bij elke wasbeurt een schep zuurstofbleekmiddel toe te voegen. "Dit helpt niet alleen tegen grauwe vezels, maar ondersteunt ook de hygiëne." Daarnaast benadrukt ze dat witte handdoeken altijd apart gewassen moet worden van andere handdoeken én altijd met waspoeder. Vloeibaar wasmiddel raadt de huishoudexpert dan ook met klem af voor witte handdoeken. 

En washandjes?

Een washandje is daarentegen een ander verhaal. Washandjes blijven namelijk veel langer nat, doordat het mee de douche in gaat of onder de kraan gehouden wordt. Doordat ze zolang nat en vochtig blijven vermenigvuldigen bacteriën en schimmels zich razendsnel. Je washand moet daarom wél na elke wasbeurt in de wasmachine.